Katastrofa ekologiczna na Odrze

Datę w metryczce zapisano jako 1 lipca 2022 roku. NIK pisze o lecie 2022 roku i nie wskazuje jednego dnia pierwszych śnięć.

14 listopada 2023 roku NIK podała, że kluczowe organy były bierne w pierwszej fazie katastrofy. Nie zapewniono obiegu informacji i nie uruchomiono struktur zarządzania kryzysowego. Alerty i zakazy korzystania z Odry poszły do ludzi z co najmniej kilkunastodniowym opóźnieniem. Z Odry i dopływów wyłowiono co najmniej 350 ton ryb, w tym 250 ton w Polsce. Część naukowców, według NIK, szacowała straty nawet na 1000 ton, bo nie wszystkie ryby zważono.

Izba napisała, że bezpośrednią przyczyną masowego śnięcia była toksyna glonu Prymnesium parvum, nazywanego złotą algą. Glon ten żyje w wodach słonych i słonawych. Odra była od lat zanieczyszczana solami z wód dołowych kopalń. Zasolenie i substancje odżywcze stworzyły warunki do zakwitu. NIK nie opisuje jednego sprawcy, który celowo otruł rzekę.

Anna Moskwa była wtedy minister klimatu i środowiska. W wystąpieniu pokontrolnym NIK odnotowała, że 18 sierpnia 2022 roku minister powołała zespół ekspercki, a 30 września 2022 roku opublikowano wstępny raport zespołu. Izba zarzuciła ministerstwu między innymi, że do czerwca 2023 roku nie zwołała własnego zespołu zarządzania kryzysowego. Wnioski pokontrolne NIK skierowała także do prezesa Rady Ministrów. Mateusz Morawiecki był premierem. Wpis łączy go ze sprawą jako szefa rządu, do którego Izba adresowała wnioski o przegląd gospodarowania wodami, a nie jako osoby obwinionej o spowodowanie zakwitu.

Czego źródła nie potwierdzają

Notatki wymieniały także Marka Gróbarczyka i prezesa Wód Polskich Przemysława Dacę. Komunikat NIK użyty tutaj mówi o ministrze infrastruktury i prezesie Wód Polskich jako o urzędach włączonych w działania, bez tych nazwisk w cytowanym streszczeniu. Nie tworzymy dla Przemysława Dacy strony polityka. Opis katastrofy nie jest tezą o celowym zamachu.